Multiplex voor buiten: De sleutel tot duurzame projecten

Veel van onze klanten staan voor dezelfde uitdaging: u wilt een project realiseren dat de elementen trotseert, maar u twijfelt over welk plaatmateriaal hiervoor het meest geschikt is. Is multiplex wel bestand tegen regen, wind en zon? Het antwoord is een volmondig ja, mits u de juiste soort kiest en deze correct verwerkt.

In dit diepgaande kennisbankartikel duiken we in de wereld van watervast multiplex en laten we u zien hoe u met dit veelzijdige materiaal duurzame buitenprojecten kunt creëren, van tuinmeubelen tot gevelbekleding.

Wat is multiplex voor buitengebruik?

Multiplex voor buitengebruik, ook wel watervast multiplex genoemd, is speciaal ontworpen om extreme weersomstandigheden te weerstaan. In tegenstelling tot standaard multiplex, wordt bij de productie van dit plaatmateriaal gebruikgemaakt van een watervaste verlijming (WBP – Water Boiled Proof).

Dit betekent dat de lijmlagen tussen de verschillende houtfineren niet oplossen of verzwakken wanneer ze langdurig worden blootgesteld aan vocht. De kwaliteit van deze verlijming is cruciaal en wordt vaak aangeduid met normen zoals EN 314-2 klasse 3. Deze classificatie garandeert een verlijming die zelfs na langdurige onderdompeling in water intact blijft. 

De constructie van watervast multiplex

De basis van multiplex voor buitengebruik is vergelijkbaar met gewoon multiplex: dunne lagen houtfineer die kruislings op elkaar worden verlijmd. Dit kruislingse verlijmen zorgt voor een hoge stabiliteit en voorkomt kromtrekken. Het verschil zit hem in de lijm. Waar multiplex voor binnengebruik een vochtgevoelige lijm gebruikt, bevat watervast multiplex een fenolharslijm die niet oplosbaar is in water, waardoor het product bestand is tegen de grillen van het weer. 

De belangrijkste soorten 

Niet alle soorten multiplex zijn automatisch geschikt voor buitengebruik. Het is essentieel om de juiste variant te kiezen voor uw specifieke toepassing. Hieronder bespreken we de meest voorkomende typen

Okoumé Multiplex

Okoumé multiplex is een zeer populaire keuze voor buitentoepassingen. Het is gemaakt van het hout van de Okoumé boom, een snelgroeiende loofhoutsoort uit West-Afrika. Okoumé staat bekend om zijn lichte gewicht, uitstekende bewerkbaarheid en mooie, egale oppervlak. Bovendien heeft het een natuurlijke duurzaamheid en is het, mits watervast verlijmd (WBP), zeer geschikt voor buitengebruik. Veelvoorkomende toepassingen zijn bijvoorbeeld boeiboorden, windveren en lichte constructies. 

Hardhout Multiplex

Hardhout multiplex voor buiten is, zoals de naam al doet vermoeden, gemaakt van verschillende soorten hardhoutfineer. Deze variant is doorgaans sterker, zwaarder en duurzamer dan Okoumé. De specifieke eigenschappen zijn afhankelijk van de gebruikte houtsoorten, maar over het algemeen biedt hardhout multiplex een uitstekende weerstand tegen stoten en slijtage. Het wordt vaak ingezet voor zwaardere constructies, trailerbodems en andere veeleisende buitentoepassingen.

Betonplex

Hoewel betonplex in de basis ook een vorm van multiplex is, verdient het een aparte vermelding. Betonplex is multiplex (vaak van berken- of populierenhout) dat is voorzien van een epoxyharslaag aan beide zijden. Deze coating maakt het plaatmateriaal extreem slijtvast, waterdicht en gemakkelijk te reinigen. Betonplex is uitermate geschikt voor bekistingen in de betonbouw (vandaar de naam), maar ook voor aanhangwagens, paardenstallen, carrosseriebouw en zelfs speeltoestellen.

Let op: de zaagkanten moeten altijd goed worden afgewerkt om vochtindringing te voorkomen. 

Waar moet u op letten?

De keuze voor het juiste plaatmateriaal is cruciaal voor de levensduur van uw project. Enkele belangrijke overwegingen:

• Verlijmingskwaliteit: Zorg altijd voor een WBP-verlijming (Water Boiled Proof), vaak aangeduid met EN 314-2 klasse 3. Dit is de minimale vereiste voor buitengebruik.
• Houtsoort: Overweeg de specifieke eigenschappen van Okoumé (licht, goed bewerkbaar) of hardhout (sterker, zwaarder) voor uw toepassing.
• Dikte: De benodigde dikte is afhankelijk van de constructie en de krachten die erop komen te staan. Wij adviseren u graag over de juiste dikte voor uw project.
• Kwaliteitsklasse: Multiplex wordt geleverd in verschillende kwaliteitsklassen (bijvoorbeeld B/BB, BB/CP). Deze geven aan hoeveel oneffenheden of reparaties er aan het oppervlak zijn toegestaan. Voor zichtwerk kiest u een hogere klasse.
• Certificering: Let op keurmerken zoals FSC en PEFC, wat een garantie is voor de kwaliteit en duurzaamheid van het product.

De voordelen 

Wanneer u kiest voor de juiste soort en deze correct verwerkt, profiteert u van diverse voordelen:

• Duurzaamheid: Met de juiste afwerking en onderhoud is het plaatmateriaal zeer weersbestendig en heeft het een lange levensduur.
• Stabiliteit: De kruislingse verlijming van de fineren minimaliseert de werking van het hout, waardoor het plaatmateriaal vormvast blijft.
• Bewerkbaarheid: Multiplex is relatief eenvoudig te zagen, frezen, boren en schuren, wat veel flexibiliteit biedt in ontwerp en constructie.
• Veelzijdigheid: Geschikt voor een breed scala aan buitentoepassingen, van decoratieve elementen tot dragende constructies.
• Sterkte- gewichtsverhouding: Vooral Okoumé multiplex biedt een goede sterkte bij een relatief laag gewicht.

 Verwerking en onderhoud 

De levensduur van uw project staat of valt met de juiste verwerking en onderhoud:

Randafwerking: Dit is cruciaal. De randen van multiplex zijn de meest kwetsbare plekken voor vochtindringing. Zaagkanten moeten altijd grondig worden afgesloten met een randsealer of randlak. Dit voorkomt dat vocht in de fineren trekt en delaminatie veroorzaakt. 

Bevestiging: Gebruik roestvrije schroeven of spijkers om lelijke roestvlekken en aantasting van het hout te voorkomen. Boor indien nodig voor om splijten te voorkomen.

Ventilatie: Zorg altijd voor voldoende ventilatie achter het plaatmateriaal, vooral bij gevelbekleding, om condensatie en vochtophoping te vermijden.

Coating: Behandel multiplex voor buitengebruik altijd met een geschikte primer en verf, beits of lak die specifiek bedoeld is voor buitengebruik. Deze beschermlaag moet regelmatig worden gecontroleerd en bijgewerkt om de waterdichtheid te garanderen. 

Controle: Inspecteer uw project periodiek op beschadigingen aan de coating, scheurtjes of losse delen. Kleine reparaties kunnen grotere problemen voorkomen.

Reiniging: Reinig het plaatmateriaal regelmatig om vuil, algen en mossen te verwijderen die vocht kunnen vasthouden en de coating kunnen aantasten.

Veelvoorkomende toepassingen 

In zowel Nederland als België wordt multiplex veelvuldig ingezet voor diverse projecten, zowel in de bouw als daarbuiten. 

Tuinmeubelen: Van loungesets tot picknicktafels, multiplex biedt een stabiele en duurzame basis. 

Gevelbekleding: Met de juiste afwerking kan multiplex een esthetisch verantwoorde en duurzame gevelafwerking bieden.

Boeiboorden en windveren: Een klassieke toepassing waar de stabiliteit en duurzaamheid van Okoumé multiplex uitstekend tot hun recht komen.

Botenbouw: Vooral Okoumé multiplex wordt vanwege zijn lichte gewicht en buigzaamheid veel gebruikt in de bouw en reparatie van boten. 

Speeltoestellen: Betonplex is dankzij zijn slijtvaste en waterdichte eigenschappen een veilige en duurzame keuze voor speeltoestellen in openbare ruimtes en achtertuinen. 

Aanhangwagens en carrosserieën: Betonplex is hier een standaardmateriaal vanwege zijn robuustheid.

Conclusie

Het kiezen van het juiste multiplex is een investering in de duurzaamheid en levensduur van uw project. Door te letten op de watervaste verlijming (WBP), de juiste houtsoort en een zorgvuldige verwerking en onderhoud, kunt u met dit veelzijdige plaatmateriaal de mooiste en meest robuuste buitenconstructies realiseren. Of u nu in Nederland of België woont, de principes blijven hetzelfde: kwaliteit en zorgvuldigheid zijn essentieel.

Heeft u vragen over welk type multiplex buiten het meest geschikt is voor uw specifieke toepassing, of wenst u advies over de verwerking en afwerking? Onze specialisten staan voor u klaar met expertise en een uitgebreid assortiment hoogwaardige plaatmaterialen. Neem gerust contact met ons op voor een persoonlijk advies.

Wil je je kennis verder uitbreiden? Voor meer specifieke betonplex gerelateerde oplossingen nodigen we je van harte uit een kijkje te nemen op de site van onze partner roofsmith.nl.